Oświadczenie o poddaniu się egzekucji u notariusza w Warszawie

W codziennym obrocie gospodarczym i cywilnym zaufanie jest wartością niezwykle cenną, jednak w zderzeniu z rzeczywistością finansową musi być wsparte solidnymi gwarancjami prawnymi. Z perspektywy praktyki, jaką prowadzę jako notariusz na warszawskiej Woli, jednym z najskuteczniejszych i najbardziej eleganckich instrumentów zabezpieczających interesy stron umowy jest oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji, uregulowane w art. 777 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) – potocznie nazywane w środowisku prawniczym „trzema siódemkami”.

To szczególny rodzaj aktu notarialnego, który w swojej istocie zmienia zasady gry w dochodzeniu roszczeń. Wyposaża on wierzyciela w narzędzie o mocy równoznacznej z prawomocnym wyrokiem sądowym, eliminując jednocześnie konieczność wytaczania żmudnego, kosztownego i trwającego nierzadko latami procesu cywilnego.

Istota instytucji z art. 777 KPC – dlaczego akt notarialny ma moc wyroku?

Standardowa droga do odzyskania długu lub przymuszenia kontrahenta do wykonania umowy (np. opuszczenia lokalu czy wydania towaru) bywa drogą przez mękę. Wierzyciel musi wnieść pozew, opłacić wpis sądowy, uczestniczyć w rozprawach, a po uzyskaniu wyroku – nierzadko odpierać zarzuty w instancji odwoławczej. Kiedy w końcu dysponuje prawomocnym orzeczeniem, majątek dłużnika bywa już dawno upłynniony lub ukryty.

Wstąpienie na drogę art. 777 KPC stanowi w tym kontekście wyraz dojrzałej prewencji prawnej. Dłużnik, stając przed notariuszem, składa jednostronne oświadczenie woli, w którym dobrowolnie zgadza się na to, by w razie niewywiązania się przez niego ze ściśle określonego obowiązku, wierzyciel mógł natychmiast skierować sprawę do egzekucji komorniczej.

Akt notarialny zawierający takie oświadczenie staje się tytułem egzekucyjnym. Aby wszcząć procedurę przymusową, wierzyciel nie pisze pozwu o zapłatę czy o eksmisję. Składa w sądzie jedynie uproszczony wniosek o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności. Sąd nie bada wówczas merytorycznie sporu ani nie wzywa stron na rozprawę – sprawdza wyłącznie, czy dokument spełnia formalne wymogi ustawy. Przekształcenie tytułu egzekucyjnego w tytuł wykonawczy trwa zazwyczaj zaledwie od kilku dni do kilku tygodni, po czym sprawę przejmuje komornik.

Dlaczego zwykła forma pisemna nie wystarczy?

Warto w tym miejscu z całą mocą podkreślić: poddanie się egzekucji wywołuje skutek prawny wyłącznie wtedy, gdy przybierze formę aktu notarialnego. Zwykła umowa pisemna, nawet z notarialnie poświadczonymi podpisami, w której strona napisałaby „zobowiązuję się zapłacić i poddaję się egzekucji”, jest w świetle prawa procesowego bezskuteczna w zakresie uproszczonego trybu komorniczego.

Rola notariusza jako osoby zaufania publicznego polega tu na precyzyjnym sformułowaniu treści obowiązku, zbadaniu zdolności stron do czynności prawnych oraz czuwaniu nad tym, aby oświadczenie dłużnika nie naruszało prawa i zasad współżycia społecznego. To właśnie ten rygoryzm formalny sprawia, że ustawodawca obdarzył akt notarialny tak potężną mocą prawną.

Trzy oblicza „siódemek” – rodzaje oświadczeń według Kodeksu postępowania cywilnego

W zależności od charakteru relacji łączącej strony oraz rodzaju zobowiązania, przepisy Kodeksu postępowania cywilnego precyzują trzy odmienne modele poddania się egzekucji. Dobór właściwego rygoru wymaga wiedzy i wyczucia intencji Klientów odwiedzających naszą kancelarię.

1. Egzekucja obowiązku o ściśle określonej wartości lub wydania rzeczy (art. 777 § 1 pkt 4 KPC)

Ten przepis znajduje zastosowanie, gdy zobowiązanie dłużnika jest konkretne, z góry znane i niezmienne w czasie. Może to być:

• Obowiązek zapłaty sumy pieniężnej: np. dłużnik zobowiązuje się zapłacić kwotę 500 000 zł z tytułu ceny za nieruchomość w terminie do 31 sierpnia.
• Obowiązek wydania rzeczy oznaczonych co do gatunku: np. dostarczenie 100 ton pszenicy określonej klasy.
• Obowiązek wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej: np. wydanie kluczy i opróżnienie sprzedanego mieszkania przy ulicy Płockiej lub lokalu użytkowego w Śródmieściu Warszawy w konkretnej dacie.

Warunek konieczny: W akcie notarialnym musi być precyzyjnie wskazany termin wykonania obowiązku lub konkretne zdarzenie przyszłe, od którego to wykonanie jest uzależnione.

2. Egzekucja do kwoty maksymalnej, czyli tzw. klauzula poduszki finansowej (art. 777 § 1 pkt 5 KPC)

To niezwykle elastyczne rozwiązanie, stosowane najczęściej przy umowach o charakterze długoterminowym lub dynamicznym, gdzie w momencie podpisania aktu nie da się przewidzieć ostatecznej kwoty zadłużenia (np. umowy kredytowe, pożyczki odnawialne, umowy współpracy handlowej, najem długoterminowy z opłatami eksploatacyjnymi).

W tym modelu:

• Nie wpisuje się jednej, sztywnej kwoty długu, lecz kwotę maksymalną, do jakiej dłużnik poddaje się egzekucji (np. „do kwoty 1 500 000 zł”).
• Kwota ta może być również określona za pomocą klauzuli waloryzacyjnej (np. powiązana ze wskaźnikiem inflacji GUS lub kursem waluty obcej).
• Akt musi obligatoryjnie określać termin końcowy, do którego wierzyciel może wystąpić do sądu o nadanie klauzuli wykonalności (np. „wierzyciel będzie uprawniony do wystąpienia o nadanie klauzuli w terminie 3 lat od dnia rozwiązania umowy najmu”).

3. Egzekucja z przedmiotu zabezpieczenia – rzeczowa (art. 777 § 1 pkt 6 oraz § 3 KPC)

Z tym przypadkiem mamy do czynienia, gdy oświadczenie składa osoba niebędąca dłużnikiem osobistym, ale ustanawiająca zabezpieczenie na swoim majątku (np. rodzice ustanawiają hipotekę na swoim mieszkaniu w centrum Warszawy, aby zabezpieczyć kredyt zaciągany na rozwój firmy ich syna).

Właściciel nieruchomości poddaje się wówczas egzekucji wyłącznie z konkretnego, obciążonego przedmiotu (z nieruchomości obciążonej hipoteką lub z ruchomości obciążonej zastawem), a nie z całego swojego majątku osobistego.

Najczęstsze zastosowania aktu o poddaniu się egzekucji w praktyce obrotu

Szeroki wachlarz możliwości, jakie daje art. 777 KPC, sprawia, że po narzędzie to sięgają zarówno przedsiębiorcy, jak i osoby fizyczne zarządzające swoim majątkiem prywatnym. W warszawskich realiach rynkowych możemy wyróżnić cztery główne obszary zastosowania tych przepisów.

1. Transakcje na rynku nieruchomości – symetryczne bezpieczeństwo stron

Przy sprzedaży mieszkań, domów czy gruntów oświadczenie o poddaniu się egzekucji stanowi standardowy element dobrze skonstruowanej umowy sprzedaży. Co istotne, działa ono w dwie strony, zabezpieczając równolegle interesy kupującego i sprzedającego:

• Ochrona Sprzedającego: Kupujący poddaje się egzekucji co do obowiązku zapłaty reszty ceny w wyznaczonym terminie (jeśli transakcja nie jest opłacana gotówką w dniu aktu, lecz np. ze środków własnych przelewem w ciągu kilkudziesięciu godzin lub z kredytu bankowego).
• Ochrona Kupującego: Sprzedający poddaje się egzekucji co do obowiązku wydania lokalu (opróżnienia go z osób i rzeczy oraz przekazania kluczy) do ustalonego dnia. Jeśli po otrzymaniu pieniędzy dotychczasowy właściciel zwleka z wyprowadzką, nowy nabywca nie musi zakładać sprawy o eksmisję, lecz egzekwuje wydanie nieruchomości w trybie art. 777 KPC.

2. Najem okazjonalny i instytucjonalny lokali mieszkalnych

Właściciele warszawskich nieruchomości coraz częściej decydują się na umowę najmu okazjonalnego (dostępnego dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w zakresie wynajmu) lub najmu instytucjonalnego (dla przedsiębiorców).

Kluczowym, obligatoryjnym załącznikiem do takiej umowy jest sporządzone przez notariusza oświadczenie, w którym najemca dobrowolnie poddaje się egzekucji i zobowiązuje do opróżnienia oraz wydania lokalu po wygaśnięciu lub rozwiązaniu stosunku najmu. Daje to wynajmującemu gwarancję, że w przypadku nieuczciwego lokatora odzyska on swoją własność w trybie przyspieszonym, bez konieczności przechodzenia przez wieloletnie procesy eksmisyjne i bez obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego.

3. Pożyczki prywatne i biznesowe, restrukturyzacja zadłużenia

W obrocie kapitałowym umowa pożyczki zawarta w zwykłej formie pisemnej niesie ze sobą wysokie ryzyko nieściągalności. Sporządzenie umowy pożyczki bezpośrednio w formie aktu notarialnego (lub załączenie do umowy odrębnego oświadczenia o poddaniu się egzekucji) stawia pożyczkodawcę na niezwykle uprzywilejowanej pozycji w przypadku zwłoki w spłacie.

Ważne zastrzeżenie prawne: W przypadku pożyczek udzielanych konsumentom przez osoby fizyczne lub firmy, prawo surowo chroni dłużnika. Zgodnie z aktualnymi przepisami, suma pieniężna, do której konsument poddaje się egzekucji, nie może przekraczać kwoty kapitału pożyczki powiększonej o odsetki maksymalne oraz ustawowo limitowane pozaodsetkowe koszty pożyczki. Rola notariusza polega tu na precyzyjnym wyliczeniu tych progów, aby akt nie był dotknięty wadą nieważności.

4. Spłata odszkodowań, ugody gospodarcze, transakcje ratalne

Wszelkie porozumienia, w których strona zobowiązuje się do płatności ratalnej (np. wykup udziałów w spółce, spłata byłego wspólnika, harmonogram spłaty odszkodowania za szkodę), zyskują potężny walor wykonalności, gdy zostaną obudowane rygorem z art. 777 KPC.

Procedura w pigułce – od aktu do odzyskania pieniędzy

Aby zrozumieć, dlaczego ten mechanizm jest tak ceniony, prześledźmy drogę wierzyciela w momencie, gdy dłużnik przestaje wywiązywać się z umowy:

1. Stwierdzenie zwłoki: Mija termin płatności lub wydania rzeczy określony w akcie notarialnym.
2. Wniosek do Sądu: Wierzyciel składa do właściwego sądu rejonowego (wydział cywilny) wniosek o nadanie aktowi notarialnemu klauzuli wykonalności. Dołącza wypis aktu notarialnego oraz ewentualnie dokumenty potwierdzające zaistnienie zdarzenia uprawniającego do egzekucji (np. pisemne wypowiedzenie umowy pożyczki z potwierdzeniem odbioru).
3. Nadanie klauzuli: Sąd na posiedzeniu niejawnym bada dokument pod kątem formalnym i stawia na akcie pieczęć (lub wydaje postanowienie) o nadaniu klauzuli wykonalności.
4. Wizyta w Kancelarii Komorniczej: Z tak przygotowanym tytułem wykonawczym wierzyciel udaje się bezpośrednio do wybranego komornika w Warszawie lub na terenie kraju, składając wniosek o wszczęcie egzekucji z rachunków bankowych, wynagrodzenia, ruchomości lub nieruchomości dłużnika.

Wymagane dokumenty i dane potrzebne do sporządzenia oświadczenia o poddaniu się egzekucji

Jako notariusz w Warszawie, staram się, aby proces przygotowania aktu przebiegał dla Państwa sprawnie i komfortowo. Przed planowanym terminem spotkania w naszej kancelarii na Woli, prosimy o przesłanie drogą elektroniczną (na adres: m.zareba@notariusze.waw.pl) lub dostarczenie osobiste następujących informacji i dokumentów:

Dla osób fizycznych:

• Dane osobowe stron: imiona, nazwisko, imiona rodziców, numer PESEL, data i miejsce urodzenia, stan cywilny, adres zamieszkania oraz adres do doręczeń.
• Ważny dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport, ewentualnie karta pobytu w przypadku cudzoziemców) – do wglądu w dniu podpisania aktu.
• Dokument bazowy, z którego wynika obowiązek (np. projekt umowy najmu okazjonalnego, umowa pożyczki, porozumienie o spłacie długu).
• W przypadku najmu okazjonalnego: wskazanie adresu lokalu zastępczego oraz pisemne zgody właściciela tego lokalu na przyjęcie najemcy pod swój dach w razie egzekucji.

Dla osób prawnych (spółek handlowych, spółdzielni, fundacji):

• Aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) – kancelaria może pobrać go samodzielnie z systemu Leheza na podstawie numeru KRS lub NIP.
• Umowa spółki (lub statut), akt założycielski – w celu weryfikacji zasad reprezentacji oraz sprawdzenia, czy zaciągnięcie zobowiązania nie wymaga zgody zgromadzenia wspólników, rady nadzorczej lub walnego zgromadzenia.
• Stosowne uchwały organów spółki (jeśli są wymagane przez ustawę lub umowę spółki do dokonania danej czynności prawno-majątkowej).

Oświadczenie o poddaniu się egzekucji – cena u notariusza w 2026 roku

Opłaty za czynności notarialne podejmowane przez notariuszy reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. W rozporządzeniu określone są stawki maksymalne honorarium notariusza w konkretnej sprawie, jednak każdorazowo cena wykonanej usługi ustalana jest indywidualnie na podstawie analizy dokumentów konkretnej sprawy.

W przypadku oświadczenia o poddaniu się egzekucji obowiązuje podstawowa stawka taksy notarialnej, której wartości wynoszą:

• 100 zł przy wartości kwoty egzekucji do 3000 złotych,
• 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł przy wartości kwoty egzekucji powyżej 3000 do 10 000 zł,
• 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł przy wartości kwoty egzekucji powyżej 10 000 do 30 000 zł,
• 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł przy wartości kwoty egzekucji powyżej 30 000 do 60 000 zł,
• 1010 zł + 0,4% nadwyżki powyżej 60 000 zł przy wartości kwoty egzekucji powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł,
• 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł przy wartości kwoty egzekucji powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł,
• 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, ale nie więcej niż 10 000 zł lub 7500 zł (dla I grupy podatkowej) przy wartości kwoty egzekucji powyżej 2 000 000 zł.

Oprócz taksy notarialnej notariusz pobierze opłatę za wypisy. Koszt jednego wypisu to 6 zł netto za każdą rozpoczętą stronę. Taksa notarialna obłożona jest 23-procentowym podatkiem VAT, wiec notariusz doliczy wartość podatku od towarów i usług.